“Nega ko‘chada internet “uchadi-yu”, savdo markazi yoki lift ichiga kirishingiz bilan aloqa yo‘qoladi?” — bu, ehtimol, har qanday mobil operator duch keladigan eng ko‘p beriladigan savollardan biridir. Go‘yoki XXI asrda, yuqori tezlikdagi 4G va rivojlanayotgan 5G davrida signal har qanday to‘siqni yengib o‘tishi kerakdek tuyuladi.

Keling, sir pardasini ko‘tarib, fizika qonunlari smartfonlarimizni qanday boshqarishini ko‘rib chiqamiz.

Signal smartfonga qanday yetib keladi?

Mobil aloqa — bu radio to‘lqinlar demakdir. Baza stansiyasi (o‘sha, tomdagi yoki ustundagi antenna) elektromagnit signal chiqaradi, telefoningiz esa uni qabul qilib oladi. Internetning tezligi va barqarorligi tarmoq ishlaydigan chastotaga bog‘liq bo‘ladi:

• Past chastotalar uzoq masofaga tarqaladi va to‘siqlarni yaxshi aylanib o‘tadi, lekin ularda ma’lumot uzatish tezligi pastroq.
• Yuqori chastotalar (jumladan, LTE va ayniqsa 5G) internetga kosmik tezlikni ta’minlaydi, ammo ularning to‘lqinlari “qisqa” bo‘ladi. Ular masofa o‘tishi bilan tez so‘nadi va jismoniy to‘siqlar oldida ojiz qoladi.

Radioto‘lqinning asosiy dushmani — zamonaviy me’morchilikdir.

Siz binoga kirganingizda, signal smartfoningizga yetib borishi uchun haqiqiy to‘siqlar yo‘lagidan o‘tishiga to‘g‘ri keladi. Internetni bo‘g‘ib qo‘yadigan asosiy “aybdorlar” esa quyidagilar:

1. Temir-beton va armatura. Zich betonning o‘zi radioto‘lqinlarni yomon o‘tkazadi, devor ichidagi metall to‘r (armatura) esa ekranlovchi qalqon vazifasini o‘taydi.
2. Energiya tejovchi oynalar. Zamonaviy oyna paketlari xona ichidagi issiqlikni saqlash uchun ko‘pincha yupqa metall oksidi qatlami bilan qoplanadi. Bu issiqlik uchun ayni muddao, ammo radioto‘lqinlar uchun go‘yoki qalin devordek gap.
3. Yerto‘lalar va lift shaxtalari. Lift — bu sizni tashqi radioto‘lqinlardan butunlay ajratib qo‘yadigan, aslida, yopiq metall quti (Faradey qafasi) hisoblanadi.

Operatorlar bu vaziyatda nima qilishadi?

Aloqa muhandislari sizning qulayligingiz uchun doimiy ravishda fizika qonunlari bilan kurashib kelishadi. Operatorlar “murakkab” joylarda qamrovni yaxshilash maqsadida yirik savdo-ko‘ngilochar markazlari, biznes markazlari va sport arenalari ichiga maxsus (indoor) baza stansiyalarini o‘rnatadilar.

Keyingi safar bino ichkarisida aloqa sifati bitta pog‘onaga pasaysa, bilingki, operatoringiz qo‘lidan kelganicha harakat qilmoqda. Ayni damda smartfoningiz bir necha metr sovet davridagi temir-beton bilan jasoratla kurashayotgan bo‘ladi. Fizika — shafqatsiz fan, lekin texnologiya uni albatta yengadi.